De geboorte van een gedichtenbundel

De aanleiding

Na de moord op mijn zus in oktober 2002, kwam ik in een orkaan van emoties terecht: ik rouwde door mijn gevoelens van wanhoop, pijn, gemis en eenzaamheid letterlijk van mij af te schrijven. Nadia haar plotselinge sterven en het overlijden van mijn vader, een jaar later, confronteerden mij met zulke heftige gevoelens dat ik in zeer korte tijd een stroom aan gedichten realiseerde. Vaak was er een duidelijke aanleiding. Dan wist ik: ‘Ik moet nu pen en papier pakken, voordat ik deze woorden vergeet.’ De essentie van mijn gevoelens verwoorden kostte mij regelmatig minder dan vijf minuten. Na afloop schaafde ik hoogstens de tekst en interpunctie nog bij.

Persoonlijk

In eerste instantie liet ik mijn gedichten alleen aan mijn moeder lezen, later ook familieleden of vriendinnen die dicht bij mij stonden. Henriëtte, mijn nicht, wees mij er al in 2005 op dat ik mijn gedichten moest uitgeven; zo hartverscheurend mooi vond zij ze. Toch duurde het nog geruime tijd alvorens ik de emoties die ik in mijn gedichten beschreef, durfde te delen met de wereld. Naarmate ik verder kwam in mijn rouwproces, veranderde dit gevoel. Er zijn nauwelijks boeken of gedichtenbundels te vinden waarin wordt beschreven hoe het voelt om je (enige) zus of broer te verliezen. Met mijn gedichten zou ik dat kunnen veranderen. Ik wist alleen niet hoe ik het uitgeven van mijn gedichten aan moest pakken. Bij wie ik moest beginnen; waar kon ik een geschikte, betrouwbare en betaalbare uitgever vinden? En hoe zou ik dit moeten financieren. Lange tijd bleef mijn droom op de plank liggen, maar ergens in een hoekje van mijn achterhoofd bleef mijn wens wel sluimerend aanwezig. Ik pakte mijn leven steeds meer op en kreeg het drukker; ik studeerde af als arts, ging samenwonen en ik startte met de medische specialisatie tot revalidatiearts.

Keerpunt

In juni 2012 liep ik vast in mijn werk. Het verdriet over Nadia haar overlijden achtervolgde mij; ik miste haar nog dagelijks. Ik was mij toen er niet van bewust dat ik behalve PTSS ook een persisterende complexe rouwstoornis had. Wel wist ik dat ik professionele hulp nodig had om mijn vastgelopen rouwproces in beweging te krijgen. Doordat ik noodgedwongen een periode stil kwam te staan, ontstond er als vanzelf meer ruimte voor mijn gevoelens en voor creatieve ideeën. Zo groeide langzamerhand het voornemen om op een bijzondere manier aandacht te besteden aan de tiende sterfdag van mijn zus: ik wilde een expositie organiseren waarin de beelden van mijn ouders en de schilderijen van mijn vader konden worden tentoongesteld tezamen met mijn gedichten. Met deze expositie wilde ik stilstaan bij mijn overleden zus en vader. Daarnaast wilde ik aandacht vragen voor het onbegrepen verdriet van rouwende mensen. Verdriet dat voor buitenstaanders over het algemeen niet of minimaal zichtbaar is.

Het begin

Eind september 2012 woonde ik een Verhalenbeurs bij. Tijdens deze beurs werd je op een laagdrempelige manier in contact gebracht met uitgevers, tekst redacteuren, journalisten en vormgevers. Geen van de aanwezige uitgevers was bereid mijn gedichten uit te geven. Er zou geen afzetmarkt zijn voor gedichten zeiden ze. In plaats daarvan kreeg ik het advies mijn gedichten in eigen beheer uit te geven. Met een grafisch vormgeefster besprak ik dezelfde middag de mogelijkheid om mijn gedichten te illustreren met full colour foto’s van de kunstwerken van mijn ouders.

Precies 2 weken na het bijwonen van de Verhalenbeurs had ik een eerste afspraak met Erik Kunst. De eigenaar van uitgeverij MultiLibris luisterde belangstellend naar mijn verhaal. Erik realiseerde zich al snel dat er in de media behoorlijk veel aandacht was besteed aan de moord op mijn zus. Dit was in mijn voordeel; het zou mij een laagdrempelige ingangsmogelijkheid bieden om in contact te treden met verschillende media kanalen zodat ik de publicatie van mijn gedichtenbundel kon promoten. Erik bleek niet alleen enthousiast hij was ook daadwerkelijk bereid om mijn gedichten uit te geven en de vormgeving te verzorgen. De promotionele activiteiten nam ik in eigen hand.

De vormgeving

De deadline voor Parels van Verdriet stelden we op 29 december 2012. Hiermee had ik mijzelf een deadline van nog geen 12 weken opgelegd! Het leek mij als nieuwsfeit extra interessant om de publicatie van mijn gedichtenbundel te laten samen vallen met de gelijknamige expositie die ik al aan het organiseren was. Bezoekers van de expositie konden tijdens dezelfde gelegenheid kennis maken met mijn gedichten… Mijn volgende stap was het benaderen van Helga Janssen van Fotostudio 68. In een dag tijd schoot zij in een zelf geïmproviseerde fotostudio in mijn moeder haar huiskamer, tientallen foto’s van alle beelden en schilderijen. Hierna begon het zoekwerk: welke foto paste het beste bij welk gedicht? Tijdens dit proces werd duidelijk dat mijn gedichten toch enige tekst redactie konden gebruiken. Hiervoor vond ik een prettige sparringpartner in Daniëla Postma. Samen met mijn nicht Henriëtte Prins, zette ik zelf de laatste essentiële puntjes op de i. Het proces om Parels van Verdriet vorm te geven, vroeg natuurlijk bijzonder veel van mij in een periode dat ik notabene gedeeltelijk arbeidsongeschikt was…

Het eindresultaat

Een maand na onze eerste afspraak leverde ik het definitieve manuscript bij de uitgever aan. Een week voor de expositie, op 21 december 2012, had ik Parels van verdriet, gedichten over een zoektocht in het donker in mijn handen! Ik ben er bijzonder trots op dat ik er in ben geslaagd om mijn droomwens te realiseren. Na de expositie kwam mijn leven in een positieve stroomversnelling: ik ging interviews en lezingen geven, organiseerde een tweede expositie en samen met journalist Richard Grootbod begonnen we met de filmopnamen voor ‘OverLeven‘ de documentaire over de nasleep van de moord op Nadia van de Ven.